Przychody z działalności rolniczej mogą być opodatkowane zarówno podatkiem rolnym, jak i podatkiem dochodowym. Wszystko zależy czy mamy do czynienia z działami specjalnymi produkcji rolnej czy też zwykłą działalnością rolniczą. O szczegółach przeczytacie Państwo poniżej.

Kiedy płacimy podatek rolny?

W myśl art. 2 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (podobnie art. 2 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych) działalność rolnicza to działalność polegająca na wytwarzaniu produktów roślinnych lub zwierzęcych w stanie nieprzetworzonym (naturalnym) z własnych upraw albo hodowli lub chowu, w tym również produkcja materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego oraz reprodukcyjnego, produkcja warzywnicza gruntowa, szklarniowa i pod folią, produkcja roślin ozdobnych, grzybów uprawnych i sadownicza, hodowla i produkcja materiału zarodowego zwierząt, ptactwa i owadów użytkowych, produkcja zwierzęca typu przemysłowo-fermowego oraz hodowla ryb, a także działalność, w której minimalne okresy przetrzymywania zakupionych zwierząt i roślin, w trakcie których następuje ich biologiczny wzrost, wynoszą co najmniej:

1)miesiąc – w przypadku roślin,

2)16 dni – w przypadku wysokointensywnego tuczu specjalizowanego gęsi lub kaczek,

3)6 tygodni – w przypadku pozostałego drobiu rzeźnego,

4)2 miesiące – w przypadku pozostałych zwierząt

– licząc od dnia nabycia.

Jeżeli działalność rolnicza spełnia te kryteria jest opodatkowana podatkiem rolnym, a nie podatkiem dochodowym.

Czym jest wytwarzanie produktów roślinnych i zwierzęcych?

Na to pytanie odpowiedzi dostarcza nam judykatura. Wytworzeniem produktu w stanie nieprzetworzonym jest sytuacja, w której plony z uprawy czy hodowli zostają zebrane i w prosty sposób przygotowane do sprzedaży. W ramach tak rozumianej działalności rolniczej mieści się segregacja produktu, oczyszczenie, mycie, osuszenie (zob. wyrok NSA z 18.01.2023 r., II FSK 1353/20). Przykładowo może to być wytwarzanie produktów roślinnych takich jak kapusta, kalafior, por, ziemniaki itd.  

Proszę też mieć na uwadze, że aby mówić o działalności rolniczej produkty muszą powstawać na skutek działania normalnych czynników wzrostu, bez żadnych procesów technologicznych.

Opodatkowanie działów specjalnych produkcji rolnej

Jak stanowi art. 2 ust. 3  wcześniej wspomnianej ustawy o podatkach dochodowym od osób fizycznych działami specjalnymi produkcji rolnej są: uprawy w szklarniach i ogrzewanych tunelach foliowych, uprawy grzybów i ich grzybni, uprawy roślin “in vitro”, fermowa hodowla i chów drobiu rzeźnego i nieśnego, wylęgarnie drobiu, hodowla i chów zwierząt futerkowych i laboratoryjnych, hodowla dżdżownic, hodowla entomofagów, hodowla jedwabników, prowadzenie pasiek oraz hodowla i chów innych zwierząt poza gospodarstwem rolnym.

Nie stanowią jednakże działów specjalnych produkcji rolnej uprawy, hodowla i chów zwierząt w rozmiarach nieprzekraczających wielkości określonych w załączniku nr 2 do ustaw. Przykładowo nie jest działem specjalnym produkcji rolnej hodowla jednego konia rzeźnego czy hodowla psów i kotów rasowych w ilości 1 sztuki stada podstawowego.

Skontaktuj się →

Działy specjalne produkcji rolnej to też działalność rolnicza, tylko o pewnych wyróżniających ją cechach takich jak rozmiar tejże działalności lub na przykład sposób uprawy.Co bardzo ważne, dla prawidłowego rozpoznania osoby prowadzącej działy specjalne produkcji rolnej nie ma żadnego znaczenia, czy wykorzystywany jest przy tym majątek wspólny małżonków, czy odrębny jednego z nich oraz czy przychód z tego tytułu może wchodzić, czy wchodzi w skład wspólności majątkowej małżeńskiej, a więc czy osoba prowadząca działy specjalne produkcji rolnej, co do zasady, pozostaje w związku małżeńskim, a jeśli tak, w jakim ustroju majątkowym.

Jak opodatkowane są przychody z działów specjalnych produkcji rolnej?

Przychody otrzymywane z działów specjalnych produkcji rolnej podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym, a nie podatkiem rolnym. Uznanie danej działalności za rolniczą, wyłączoną z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych, bądź za działy specjalne produkcji rolnej, zależy od jej rozmiarów.

Przychody z tego tytułu opodatkowujemy w podatku dochodowym od osób fizycznych tak jak mówi nam art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przepis ten stanowi, że przychód z działów specjalnych produkcji rolnej ustala się według zasad określonych w art. 14 ustawy, jeżeli podatnik prowadzi księgi wykazujące te przychody.
O zamiarze założenia ksiąg podatnik jest obowiązany zawiadomić właściwego naczelnika urzędu skarbowego przed rozpoczęciem roku podatkowego albo przed rozpoczęciem prowadzenia działów specjalnych produkcji rolnej, jeżeli nastąpiło ono w ciągu roku,
z zastrzeżeniem, że w przypadku gdy obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych wynika z przepisów o rachunkowości, przychód z działów specjalnych produkcji rolnej ustala się na podstawie prowadzonych ksiąg rachunkowych według zasad określonych w art. 14 ustawy. W takim przypadku nie ma obowiązku zawiadamiania właściwego naczelnika urzędu skarbowego o założeniu ksiąg rachunkowych.

Rolnicy mają prawo również opodatkować przychody na zasadach podatników osiągających przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej.

Działy specjalne produkcji rolnej a obowiązki podatkowe

Ustawodawca postanowił w treści art.  43 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, iżpodatnicy, którzy dochody z działów specjalnych produkcji rolnej ustalają przy zastosowaniu norm szacunkowych dochodu z określonej powierzchni upraw lub jednostki produkcji zwierzęcej, określonych w załączniku nr 2, mają obowiązek składać w terminie do dnia 20 stycznia roku podatkowego urzędowi skarbowemu deklarację według ustalonego wzoru o rodzajach i rozmiarach zamierzonej produkcji w roku podatkowym. W przypadku gdy rozpoczną ono prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej w ciągu roku podatkowego w terminie 7 dni od dnia rozpoczęcia działalności.

Podatnicy mają również 7 – dniowy termin na zgłoszenie np. zaistniałych zmian w prowadzonej produkcji w stosunku do podanej w deklaracji.

Co bardzo ważne, ustawa nie przewiduje utraty prawa do opodatkowania wg norm szacunkowych i konieczności rozliczania się na zasadach ogólnych jeżeli podatnik nie wywiąże się z powyższych obowiązków. Wyjątkiem będzie sytuacja, w której podatnik zdecyduje się na opodatkowanie na zasadach ogólnych, wówczas konieczne jest zgłoszenie zamiaru prowadzenia ksiąg rachunkowych.

Działalność rolnicza podlegająca opodatkowaniu podatkiem dochodowym

W przypadku gdy rolnik podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym ale nie prowadzi działalności gospodarczej to rozlicza osiągane przychody jako przychody z innych źródeł. Zastosowanie mieć tu będzie art. 20 ust. 1c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z którym za przychody z innych źródeł uważane są również przychody ze sprzedaży przetworzonych w sposób inny niż przemysłowy produktów roślinnych i zwierzęcych, z wyjątkiem przetworzonych produktów roślinnych i zwierzęcych uzyskanych w ramach prowadzonych działów specjalnych produkcji rolnej oraz produktów opodatkowanych podatkiem akcyzowym na podstawie odrębnych przepisów, jeżeli:

  • przetwarzanie produktów roślinnych i zwierzęcych i ich sprzedaż nie odbywa się przy zatrudnieniu osób na podstawie umów o pracę, umów zlecenia, umów o dzieło oraz innych umów o podobnym charakterze, z wyłączeniem uboju zwierząt rzeźnych
    i obróbki poubojowej tych zwierząt, w tym również rozbioru, podziału i klasyfikacji mięsa, przemiału zbóż, wytłoczenia oleju lub soku oraz sprzedaży podczas wystaw, festynów, targów i kiermaszy; 
  • jest prowadzona ewidencja sprzedaży, o której mowa w ust. 1e;
  • ilość produktów roślinnych lub zwierzęcych pochodzących z własnej uprawy, hodowli lub chowu, użytych do produkcji danego produktu stanowi co najmniej 50% tego produktu, z wyłączeniem wody.

Ustawa nakłada wówczas na podatników obowiązek prowadzenia odrębnie za każdy rok podatkowy ewidencji sprzedaży produktów roślinnych i zwierzęcych.

Zwolnienie podatkowe dla sprzedaży produktów rolnych i zwierzęcych

Trzeba też wiedzieć, że w ustawie istnieje szczególny rodzaj zwolnienia podatkowego przewidzianego dla osób, które sprzedają opisane wyżej produkty. Mianowicie  art. 21 ust 1 pkt 71a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przewiduje zwolnienie przychodów osiąganych z tego tytułu aż do kwoty 100 000 zł rocznie. Przepis ten dotyczy sprzedaży produktów, która może być zbywana w ramach rolniczego handlu detalicznego – czyli działalności polegającej na sprzedaży produktów roślinnych lub zwierzęcych pochodzących z własnych upraw.

Opodatkowanie ryczałtem

Opodatkowanie sprzedaży produktów rolniczych może mieć miejsce na zasadach tzw. ryczałtu. Przepis art. 6 ust. 1d ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne wprost bowiem mówi, że podatkowaniu ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych podlegają również przychody, o których mowa w art. 20 ust. 1c  ustawy o podatku dochodowym. Stawka ryczałtu w takiej sytuacji jest bardzo korzystna bo praktycznie najniższa z możliwych, wynosi ona bowiem tylko 2%.

Mam nadzieję, że udało mi się powyższym wpisem choć częściowo wyjaśnić Państwu kwestie związane z opodatkowaniem działalności rolniczej podatkiem dochodowym.