
Kasowy PIT został wprowadzony do porządku prawnego dość niedawno bo dopiero z początkiem 2025 roku. Pozwala on, co do zasady, przedsiębiorcom płacić podatek dochodowy dopiero wówczas gdy faktycznie otrzymają zapłatę za sprzedany towar albo wykonaną usługę oraz potrącać koszty uzyskania przychodów w dacie zapłaty za otrzymany towar lub wykonaną usługę. Od 2026 r. podatek kasowy doczekał się jednak pewnych zmian co ma wpłynąć na jego większą popularność wśród przedsiębiorców.
O jego najistotniejszych cechach i nadchodzących zmianach dowiecie się Państwo z niniejszego artykułu więc zachęcam do jego lektury.
Kasowy PIT – dla kogo
Z tej metody rozliczania podatku dochodowego skorzystać mogą mniejsi przedsiębiorcy, w dodatku po spełnieniu przez nich kilku dodatkowych warunków tj.
- działalność gospodarcza musi być prowadzona samodzielnie, ale przedsiębiorca może zatrudniać pracowników,
- przychody z prowadzonej działalności w roku bezpośrednio poprzedzającym rok podatkowy nie mogą przekroczyć kwoty 1.000.000 zł, a od 2026 r. kwoty 2.000.000 zł,
- nie prowadzą oni ksiąg rachunkowych, a więc prowadzą Podatkową Książkę Przychodów i Rozchodów lub Ewidencję Przychodów,
- złożą oświadczenie o wyborze tej formy opodatkowania do właściwego naczelnika urzędu skarbowego w terminie do 20 lutego roku podatkowego, a w przypadku podatnika rozpoczynającego prowadzenie działalności gospodarczej w trakcie roku podatkowego – w terminie do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu rozpoczęcia działalności gospodarczej, a jeżeli rozpoczęcie działalności gospodarczej nastąpiło w grudniu roku podatkowego – w terminie do końca roku podatkowego.
Co istotne, wybór kasowej metody rozliczania przychodów skutkuje również na kolejne lata, o ile podatnik nie złoży rezygnacji lub nie zostanie przekroczony limit przychodów przewidzianych dla tej metody opodatkowania.
Poza tym z kasowego PIT mogą skorzystać ci przedsiębiorcy, którzy wybrali opodatkowanie:
- według skali podatkowej,
- podatkiem liniowym,
- zryczałtowanym podatkiem dochodowym,
- IP BOX.
Zasady kasowego PIT
Przede wszystkim warto podkreślić, że stosowanie przez przedsiębiorcę kasowego PIT pozostaje bez wpływu na rozliczenia podatku dochodowego jego kontrahenta. Innymi słowy jeden podatnik może się rozliczać kasowo, a inny memoriałowo.
Istotą tej metody jest to, że przedsiębiorcy nie mają obowiązku rozliczenia przychodu w dacie dostawy towarów, wykonania usługi czy wystawienia faktury. Moment powstania obowiązku podatkowego jest inny i korzystniejszy dla podatników, pozwala bowiem – co do zasady – rozliczyć przychód dopiero w momencie uzyskania zapłaty ale są też pewne wyjątki.
Mankamentem pewnym tej metody jest to, że przedsiębiorcy, którzy wybiorą PIT kasowy muszą prowadzić ewidencję faktur dokumentujących przychody rozliczane metodą kasową.
Jak wynika z treści art. 24 ust. 1da ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ewidencja ta zawiera datę wystawienia faktury, numer faktury, kwotę należności wynikającą z faktury oraz datę uregulowania należności. Nie ma ustalonego jej wzoru.
Moment powstania obowiązku podatkowego
W PIT kasowym za datę powstania przychodu uważa się dzień uregulowania należności nie późniejszy niż dzień:
- upływu 2 lat, licząc od dnia wystawienia faktury lub
- likwidacji działalności gospodarczej.
Termin ten liczy się od dnia wystawienia faktury, rachunku albo zawarcia umowy.
Ustawa przewiduje jednak także wyjątek w zakresie odpisów amortyzacyjnych. Te można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów, nawet jeżeli jeszcze podatnik nie zapłacił za środek trwały.
Rozliczanie kosztów w metodzie kasowej PIT
Przedsiębiorcy, którzy wybiorą tą metodę opodatkowania mają prawo potrącania kosztów uzyskania przychodów w roku podatkowym, w którym uregulowali dane zobowiązanie, pomijając odpisy amortyzacyjne, o czym była już wyżej mowa. Wszystkie koszty wynikające z zakupów dokonywanych u przedsiębiorców rozliczających się tą metodą mogą być zaliczane do kosztów uzyskania przychodów nie wcześniej niż w dacie uregulowania zobowiązania. Ten sposób rozliczania kosztów wynika wprost z treści art. 22 ust. 4a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Kasowy PIT zmiany w 2026 roku
Od 1 stycznia 2026 roku dwukrotnie wzrośnie limit przychodów, który pozwala przedsiębiorcom rozliczać podatek dochodowy na zasadzie kasowego PIT. Nowy limit będzie wynosił 2 mln złotych, a więc będzie to dwukrotnie więcej niż w 2025 roku kiedy to limit wynosi jedynie 1 mln złotych przychodów.
Warto podkreślić, iż w 2026 r. kasową metodę będą mogli wybrać przedsiębiorcy, których przychody osiągnięte w 2025 r. nie przekroczyły 2 mln zł i ci, którzy będą rozpoczynali prowadzenie działalności gospodarczej w 2026 roku. Jak podało Ministerstwo Finansów tego rodzaju przychody osiąga około 156 tysięcy podatników.
Poza tym zasady rozliczeń pozostają te same.