
Mówi się, że w życiu są pewne dwie rzeczy czyli śmierć i podatki, ale wiele osób niestety ma niewielką wiedzę na temat podatków. Z racji bycia doradcą podatkowym staram się ten temat Państwu sukcesywnie przybliżać tj. wyjaśniać co i jak jest w Polsce opodatkowane i temu zagadnieniu będzie poświęcony ten wpis.
Myślę, że niektóre podatki mogą Państwa zaskoczyć.
Opodatkowanie prezentów
Ślub, komunia kojarzą nam się z prezentami i te niejednokrotnie nie należą one do tanich. Zdarza się, że para młoda dostaje w prezencie od rodziców samochód czy inną równie drogą rzecz. Ale oczywiście to co niżej napiszę dotyczyć też będzie prezentów pieniężnych, tyle, że istnienie tych urzędowi skarbowemu trudniej udowodnić.
Zgodnie z treścią art. 888 § 1 kodeksu cywilnego przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swojego majątku. Cechą charakterystyczną umowy darowizny jest jej nieodpłatność. Prezent co do zasady właśnie taki charakter ma. Natomiast, jeżeli mamy do czynienia z darowizną w sensie cywilnym to może to rodzić obowiązki podatkowe w zakresie podatku od spadków i darowizn, o ile prezenty przewyższają tzw. kwoty wolne od tego podatku.
Wysokość kwot wolnych
Te zależą od powiązań pomiędzy darczyńcą, a obdarowanym. Czym bliższe powiązania tym wyższa wartość kwot wolnych.
Konkretnie rzecz ujmując kwota wolna wynosi:
- 36 120 zł w przypadku prezentów od rodziców, dziadków, rodzeństwa, macochy czy ojczyma,
- 27 090 zł w przypadku prezentów od rodzeństwa rodziców, małżonków rodzeństwa ale też np. rodzeństwo małżonków,
- 5 733 zł jeżeli prezent pochodzi od osób nienależącej do grona wyżej wymienionych osób.
Co jednak bardzo ważne, należy uwzględnić wartość nie tylko jednego prezentu ale wartość ich wszystkich otrzymanych w okresie 5 lat poprzedzających ten rok. Dopiero wówczas gdy wartość wszystkich prezentów z tego okresu nie przekracza kwoty wolnej nie będzie konieczności zapłaty podatku od spadków i darowizn.
Zakup psa lub kota a podatek PCC
Jakkolwiek to brzmi w świetle prawa podatkowego pies czy kot to rzecz. Ustawa o ochronie zwierząt stanowi, że zwierzę, jako istota żyjąca, zdolna do odczuwania cierpienia, nie jest rzeczą. Jednak dalej zawarta jest regulacja, że w sprawach nieuregulowanych w tej ustawie do zwierząt stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące rzeczy.
Natomiast ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych stanowi, że opodatkowaniu tym podatkiem podlegają umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych. Takie stanowisko już dawno temu zajęło Ministerstwo Finansów (Departament Podatków i Opłat Lokalnych) w piśmie z dnia 8 września 2006 r., nr PL-830-18/BG/06/265 i do chwili obecnej nic nie uległo w tym zakresie zmianie. Potwierdził to także Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 31 maja 2011 r., II FSK 77/10 stanowiąc, że „Objęcie opodatkowaniem podatkiem od czynności cywilnoprawnych sprzedaży zwierząt, nie jest rozszerzeniem przedmiotu opodatkowania w drodze analogii, niezgodnie z art. 217 Konstytucji RP. Opodatkowanie tej czynności wynika bowiem wprost z przepisów ustawy-art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.c.c. w zw. z art. 1 ust. 2 ustawy z 1997 r. o ochronie zwierząt, nakazującym odpowiednie stosowanie przepisów dotyczących rzeczy do zwierząt. Skoro brak jest przepisów szczególnych, wyłączających lub modyfikujących przepisy u.p.c.c. w odniesieniu do sprzedaży zwierząt, to przepisy dotyczące rzeczy należy stosować do nich wprost”. Ten wyrok dotyczył akurat sprzedaży konia.
Na koniec dodam, że podatek PCC płaci kupujący.
Zakup zwierzęcia a zwolnienie podatkowe
Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych przewiduje zwolnienie, z którego można skorzystać także przy zakupie zwierzęcia. Mianowicie, w art. 9 pkt 6 ustawy nasz prawodawca postanowił, iż zwalnia się od podatku sprzedaż rzeczy ruchomych, jeżeli podstawa opodatkowania nie przekracza 1.000 zł. Tak więc jeżeli zakupią Państwo kota np. za 900 zł to podatku nie zapłacą.
Opodatkowanie napiwków
Ostatnio rozgorzała dyskusja czy należy zostawiać napiwki w restauracjach zawsze czy tylko będąc szczególnie zadowolonym z obsługi czy smaku potraw. Przy tej okazji postanowiłam wyjaśnić jak są opodatkowane napiwki. Po pierwsze w przepisach podatkowych nie ma definicji napiwku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 8 lipca 2009 r., I SA/Sz 322/09 zdefiniował, iż „Napiwek jest zwyczajowo przyjętym, uznaniowym i dobrowolnym świadczeniem pieniężnym, będącym zazwyczaj wyrazem zadowolenia konsumenta z jakości obsługi hotelowej czy gastronomicznej. Taki charakter ma on zarówno wtedy, gdy wręczany jest w formie gotówkowej, bezpośrednio do rąk obsługującego go pracownika, jak i wówczas, gdy przekazywany jest w formie bezgotówkowej (przelewem, kartą płatniczą czy kredytową), a więc za pośrednictwem jego pracodawcy.” W sensie podatku dochodowego stanowi on przychód podatkowy, co do tego nie ma większych wątpliwości, a skoro tak to należy go opodatkować. Jak należy zaklasyfikować przychód nie jest już takie jednoznaczne bo to zależy od sposobu ich przekazania kelnerowi.
Napiwki a przychód ze stosunku pracy
Choć napiwek nie jest wynagrodzeniem za pracę to jeżeli napiwki trafiają do pracodawcy albo też on zbiera napiwki, a następnie przekazuje je pracownikom, którzy dzielą napiwki pomiędzy siebie to są one przychodem ze stosunku pracy i podlegają opodatkowaniu łącznie z wynagrodzeniem za pracę. W takiej sytuacji to pracodawca jest płatnikiem podatku dochodowego, a to oznacza, że ma obowiązek pobrania zaliczek na podatek dochodowy.
Napiwki a ZUS
Skoro uznajemy, że napiwki stanowią przychód ze stosunku pracy to kolejną kwestią pozostaje to, czy od ich wartości należy obliczyć i odprowadzić składki ZUS czy też nie. W orzecznictwie przyjęto, iż wypłaty finansowane z napiwków doliczanych do rachunku regulowanego kartą płatniczą, wypłacane kelnerowi (pracownikowi) przez pracodawcę, na którego konto wpływają, z zachowaniem zasady, że kelner otrzymuje kwoty równoważne napiwkom zapłaconym kartą w jego rewirze, powinny być wliczane do podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne (tak np. wyrok SA we Wrocławiu z 25.08.2016 r., III AUa 274/16).
Napiwek wręczony osobiście kelnerowi
Inaczej będzie w sytuacji gdy pracodawca nie będzie w żaden sposób pośredniczył w zbieraniu napiwków. Wówczas napiwki też są opodatkowane, ale stanowią przychód z tzw. innych źródeł. Co to zmienia? Otóż, zmienia sposób rozliczenia bo w takim przypadku pracownik powinien samodzielnie dokonać rozliczenia podatkowego i pracodawca go w tym nie zastąpi (zob. np. pismo z dnia 20.10.2025 r., 0115-KDIT2.4011.463.2025.1.MM).
Opodatkowanie crowdfundingu
Crowdfunding to forma finansowania różnego rodzaju projektów przez społeczność np. w ramach zbiorek internetowych. Polega on na pozyskiwaniu kapitału w celu realizacji określonego celu przez zapytanie ofertowe osoby poszukującej środków pieniężnych na różne cele, kierowane do nieograniczonego kręgu osób i dokonywanie wpłat przez te osoby. W Polsce nie obowiązują żadne regulacje dedykowane opodatkowaniu crowdfundingu, co niejednokrotnie rodzi wątpliwości. Śpieszę je zatem rozwiać. Otóż, jeżeli zbiórka crowdfundingowa jest nieodpłatna i wpłacający nie otrzymuje w zamian żadnego świadczenia lub usługi to podlegać to będzie przepisom ustawy o podatku od spadków i darowizn. A co się z tym dalej wiąże, to czy będzie istniał obowiązek podatkowy czy nie, zależne jest od tego czy kwoty otrzymane od danej osoby przekroczą kwoty wolne, o których była mowa już wyżej.
Jak Państwo widzicie opodatkowaniu podlegają przychody z różnych źródeł i czasem nawet nie zdajemy sobie z tego sprawy dając np. kelnerowi napiwek czy biorąc udział w jakiejś zbiórce zorganizowanej w szczytnym celu.